Słownik bezpieczeństwa

Najważniejsze pojęcia dotyczące VPN, prywatności i oszustw w sieci – krótko i zrozumiale.

Adres IP

Numer, pod którym Twoje połączenie jest osiągalne w internecie. Zdradza dostawcę i przybliżoną lokalizację.

Sprawdzenie IP

DNS

Książka telefoniczna internetu: zamienia nazwy takie jak przyklad.pl na adresy IP. Kto widzi Twoje zapytania DNS, wie, jakie strony odwiedzasz.

Kill Switch

Funkcja bezpieczeństwa: gdy połączenie VPN zostanie przerwane, ruch internetowy jest zatrzymywany, by nic nie wyciekło bez ochrony.

Poradnik: kill switch

Logowanie dwuskładnikowe (2FA)

Logowanie wymaga oprócz hasła drugiego potwierdzenia, np. kodu z aplikacji. Samo skradzione hasło wtedy nie wystarczy.

Poradnik 2FA

Malware

Ogólne określenie złośliwego oprogramowania, takiego jak wirusy, trojany czy aplikacje szpiegujące.

Odcisk przeglądarki

Cechy takie jak ekran, strefa czasowa i czcionki tworzą identyfikator, dzięki któremu strony rozpoznają Cię bez ciasteczek.

Test przeglądarki

OpenVPN

Sprawdzony protokół VPN o otwartym kodzie. Performance VPN korzysta z OpenVPN – łączysz się np. aplikacją OpenVPN Connect.

Poradnik: konfiguracja OpenVPN

Passkey

Logowanie bez hasła – odciskiem palca, twarzą lub PIN-em urządzenia. Działa tylko na prawdziwej stronie, więc chroni przed phishingiem.

Phishing

Fałszywe e-maile lub strony, które mają wyłudzić hasła, kody jednorazowe lub dane karty.

Sprawdzanie linków

Polityka braku logów

Zobowiązanie dostawcy VPN, że nie zapisuje, jakie strony odwiedzasz. Zwróć uwagę, co dokładnie jest wykluczone.

Proxy

Pośrednik przekazujący żądania w Twoim imieniu. W przeciwieństwie do VPN zwykle nie szyfruje całego ruchu.

Quishing

Phishing przez kody QR, np. fałszywe naklejki na parkometrach lub kody w listach.

Sprawdzanie kodów QR

Ransomware

Złośliwe oprogramowanie, które szyfruje pliki i żąda okupu. Najlepszą ochroną jest aktualna kopia zapasowa.

Pierwsza pomoc

Smishing

Phishing przez SMS, np. rzekome wiadomości o paczce lub z banku z linkiem.

Quiz o phishingu

Split Tunneling

Tylko część ruchu idzie przez VPN, reszta bezpośrednio – np. aby drukarka w sieci domowej pozostała dostępna.

Spoofing

Podrabianie nadawcy – w e-mailach, połączeniach lub SMS-ach. Wyświetlana nazwa nic nie mówi o tym, kto naprawdę pisze.

Sprawdzanie e-maili

Szyfrowanie

Dane są przekształcane tak, by tylko właściwy odbiorca mógł je odczytać. Dla wszystkich innych wyglądają jak bełkot.

VPN

Wirtualna sieć prywatna przesyła Twój ruch internetowy w formie zaszyfrowanej przez serwer. Strony widzą wtedy jego adres IP zamiast Twojego, a nikt w tej samej sieci Wi-Fi nie może podglądać.

Poradnik: czym jest VPN?

Wyciek danych

Gdy dane klientów usługi, takie jak adresy e-mail czy hasła, zostają bez zgody upublicznione.

Sprawdzanie wycieków

Wyciek DNS

Gdy zapytania DNS omijają tunel i mimo VPN trafiają do Twojego dostawcy. Wtedy widać, jakie strony odwiedzasz, choć reszta ruchu jest szyfrowana.

Wyciek WebRTC

Przeglądarki używają WebRTC do rozmów wideo. Przy tym prawdziwy adres IP może trafić do stron – czasem nawet z pominięciem VPN.

Sprawdzenie IP

Zły bliźniak (fałszywy hotspot)

Sieć Wi-Fi podszywająca się pod znaną, np. „Airport Free WiFi”. Kto się połączy, przesyła dane przez urządzenie atakującego.

Poradnik: publiczne Wi-Fi