Camera en microfoon beschermen: Wie mag meekijken en meeluisteren?

Waarom dit belangrijk is

Camera’s en microfoons zitten in je smartphone, laptop, tablet, televisie en luidsprekers. De meeste apps maken er onschuldig gebruik van, bijvoorbeeld voor video’spreke of spraakberichten. Toch mag alleen diegenige toegang krijgen die er echt gebruik van maakt. Als je bewust rechten toewijst, maak je het afluistersoftware en malware veel lastiger.

Stap 1: Rechten op je smartphone controleren

• Ga in de Instellingen naar ‘Privacy’ of ‘Toestemmingen’ en bekijk de lijsten voor camera en microfoon.
• Verwijder de toegang voor alle apps die deze niet nodig hebben – een zaklamp of een spelletje heeft geen microfoon nodig.
• Kies waar mogelijk voor ‘Alleen tijdens gebruik’ in plaats van ‘Altijd’.
• Moderne smartphones tonen een gekleurde stip of icoon wanneer de camera of microfoon actief is. Houd dit in de gaten.

Stap 2: Computer en browser

• Onder Windows en macOS kun je in de privacy-instellingen zien welke programma’s camera en microfoon mogen gebruiken.
• In je browser kun je per website bepalen of er om toestemming mag worden gevraagd. Sta toegang alleen toe aan websites die je daadwerkelijk gebruikt voor videochat.
• Een webcam-hoes of een stuk tape is een eenvoudige en betrouwbare aanvulling.

Stap 3: Slimme apparaten in de woonkamer

• Spraakassistenten en slimme televisies luisteren naar een wake-word. Veel apparaten hebben een knop waarmee je de microfoon volledig uitschakelt – gebruik deze tijdens vertrouwelijke gesprekken.
• Controleer in de app van het apparaat of spraakopnames worden opgeslagen en verwijder deze indien nodig.
• Beveiligingscamera’s moeten op een gasten-Wi-Fi-netwerk staan, met een eigen wachtwoord en up-to-date updates. Onze huuishoudelijke netwerkcheck helpt je hierbij.

Let op: Erpressingsmails met vermeende opnames

Een veelvoorkomende truc: een mail beweert dat je camera is gehackt en dat er gênante beelden van jou zijn gemaakt. Vervoor wordt gevraagd in cryptocurrency. Soms staat er zelfs een oud wachtwoord van jou in, om geloofwaardig te overkomen – dit komt uit een eerdere datalek. In de meeste gevallen zijn er geen opnames. Betaal niets, reageer niet, verander dat genoemde wachtwoord waar je het nog gebruikt en verwijder de mail. Onze noodhulp-pagina legt de stappen uit.

Anleidingen dat er iets niet klopt

• De indicatielampje van de camera gaat aan, hoewel je hem niet gebruikt.
• Onbekende apps of programma’s verschijnen in de lijst met camera- of microfoontoegang.
• Het apparaat wordt ongewoon warm of de accu raakt opvallend snel leeg.

In dat geval: verwijder onbekende apps, trek rechten in, werk het apparaat bij en verander je wachtwoorden.

En het VPN?

Een VPN beschermt je verbinding, bijvoorbeeld bij video’spreke via het Wi-Fi van een hotel of café, tegen meeluisteraars in hetzelfde netwerk. Je bepaalt zelf in de instellingen welk app op je apparaat camera of microfoon mag gebruiken.