QR-codefraude herkennen: wanneer de code niet leidt waar hij hoort

Waarom QR-codes populair zijn bij oplichters

Een QR-code is alleen maar een adres in vierkantjes. In tegenstelling tot een link zie je vóór het scannen niet waar hij naartoe leidt. Dat maken oplichters gebruik van: ze vervangen echte codes door hun eigen versie of sturen nieuwe – en terecht op je telefoon, waar de adresbalk klein is en snel wordt ingevoerd. Deze truc heet ook “Quishing”.

Veelvoorkomende trucs

• **Parkeermeter en laadpaal:** Een sticker met QR-code over de echte code leidt naar een nagebootste betaalpagina die kaartgegevens afhandelt.
• **Brief van de “bank”:** Een echt uitziende brief vraagt je om via een QR-code je rekening te “bevestigen” of een nieuw proces in te stellen.
• **E‑mail met QR-code in plaats van link:** Zo proberen spambeschermers die links controleren te omzeilen. De code leidt meestal naar een vervalste inlogpagina.
• **Restaurant, poster, pakjesbrief:** Overal waar codes openbaar hangen, kan iemand een nepcode erover plakken.

Zo controleer je een QR-code

• **Kijken:** Is de code een sticker op een bord of automaat? Is hij scheef, dubbel of kun je hem afpellen? Dan: laat het zitten.
• **Adres lezen vóór je erop klikt:** De meeste camera‑apps tonen het adres eerst. Controleer of het echt bij de aanbieder hoort – het deel direct vóór de extensie (.nl, .com …) is doorslaggevend.
• **Onze QR‑code‑check:** Upload een foto van de code en kijk waar deze echt naartoe leidt – voordat je erop klikt. Het adres kun je daarna in de link‑check nader onderzoeken.
• **Bij twijfel omrijden:** Betaal parkeren via de app of website die je zelf hebt geïnstalleerd of handmatig hebt ingevoerd, of direct aan de automaat.

Nooit via een QR-code

• Geef nooit bankgegevens, TAN’s of kaartgegevens in als je niet zeker weet van wie de site is.
• Installeer geen apps die je een code ‘aanraden’ – download apps alleen uit de officiële app‑store van je telefoon.
• Banken en overheden vragen je niet via een brief‑QR‑code om je rekening te bevestigen. Bel bij twijfel naar het bekende telefoonnummer.

Als het is gebeurd

• Heb je kaartgegevens ingevoerd: laat de kaart meteen blokkeren en informeer de bank.
• Heb je een wachtwoord ingevoerd: wijzig het direct, overal waar je het gebruikt, en schakel tweefactorauthenticatie in.
• Meld nep‑stickers bij de exploitant van de automaat of de gemeente, zodat anderen niet misleiden. Onze eerste‑hulppagina leidt je door de volgende stappen.

En de VPN?

Een VPN versleutelt je verbinding, bijvoorbeeld in het openbare wifi op het station. Waar een QR‑code naartoe leidt, verandert dat niet – controleer dat met de QR‑code‑check en een blik op het adres.